Het auto-immuun protocol (AIP): veelbelovend bij auto-immuunziekten

Het auto-immuun protocol, ook wel auto-immuun paleo (afgekort AIP) genoemd, is een protocol dat speciaal ontwikkeld is om symptomen bij auto-immuunziekten te verlichten, waardoor de levenskwaliteit toeneemt. AIP is een effectief protocol dat mensen met auto-immuunziekten helpt de belangrijkste onderliggende factoren te overwinnen die herstel voorkomen:

  • ontsteking
  • lekkende darm
  • hormonale verstoringen
  • een verstoorde bloedsuikerspiegel
  • verminderde hersenfunctie
  • tekort aan vitamines en mineralen
  • ontregeling van het immuunsysteem

Eigenlijk kan het AIP ook worden toegepast bij andere klachten die met het immuunsysteem te maken hebben, zoals intoleranties, allergieën, hooikoorts en eczeem. Loren Cordain (PhD), Datis Kharrazian (PhD), Chris Kresser, Sarah Ballantyne (PhD), Mickey Trescott en Angie Alt zijn de grondleggers van AIP. Het auto-immuun protocol richt zich op:

  • een goede nachtrust
  • voldoende beweging
  • voldoende ontspanning
  • het onderhouden van sociale contacten
  • voeding die rijk is aan voedingsstoffen en die het immuunsysteem zo min mogelijk belast

Wetenschappelijk onderzoek naar het auto-immuun protocol

Het AIP is een veelbelovende aanpak bij auto-immuunziekten. Wereldwijd hebben al veel mensen met auto-immuunziekten baat gehad bij het toepassen van AIP (ervaringen kun je via Google vinden). Daarnaast zijn er inmiddels ook een aantal wetenschappelijke publicaties die op positieve effecten wijzen van AIP en soortgelijke protocollen bij multiple sclerose (MS)[1], [2] ontstekingsziekten van de darmen (Crohn en Colitis) [3], [4] en de ziekte van Hashimoto[5]. Momenteel wordt het AIP ook onderzocht bij eczeem en psoriasis. De resultaten worden ergens in 2020 verwacht.

Auto-immuun protocol dieet eliminatie (fase 1)

Het AIP dieet is een eliminatie-provocatie dieet, waarbij in eerste instantie (tijdelijk) alle voedingsmiddelen worden vermeden waarvan bekend is dat zij een immuunreactie kunnen uitlokken:

ALLE…

  • granen (tarwe, rogge, spelt, kamut, gierst, gerst, sorghum, seitan, haver, rijst, maïs)
  • pseudogranen (boekweit, amarant, quinoa)
  • zuivelproducten (kaas, melk, karnemelk, melkkefir, yoghurt, kwark en ijs)
  • nachtschades (gewone aardappelen, tomaten, paprika, aubergine, gojibessen, physalis bes, Ashwagandha)
  • peulvruchten (alle bonen, waaronder: sojabonen, witte bonen, bruine bonen, sperziebonen, snijbonen, haricot verts, nierbonen/kidney bonen; alle erwten, waaronder: groene erwten, kikker erwten, linzen)
  • noten (walnoten, hazelnoten, paranoten/Brazil nuts, amandelen, pecannoten, macadamia’s; kokosnoten zijn geen noten en kunnen wel gegeten worden)
  • zaden (chiazaad, hennepzaad, poempoenpitten, pijnboompitten, zonnebloempitten, lijnzaad en kastanjes)
  • koffie
  • chocolade
  • eieren
  • bewerkte voedingsmiddelen en voedseladditieven (geur-, kleur- en smaakstoffen, E-nummers)

en dus ook alle producten die van bovenstaande voedingsmiddelen zijn gemaakt: mayonaise, hummus etc.

Je kunt het AIP dieet zien als een gespecialiseerde vorm van Paleo (oervoeding).

Misschien denk je nu: “Wat kan ik dan nog wel eten?”.

Dat is begrijpelijk, maar geloof mij. Er blijft nog genoeg over wat je wel kunt blijven eten en bovendien is de eliminatie tijdelijk. Later kun je namelijk veel voedingsmiddelen weer herintroduceren. Je zult het echt de moeite waard vinden zodra je je beter gaat voelen.

Wat kun je nog wel eten?

  • Vis en schaal- en schelpdieren (waaronder zalm, tonijn, sardientjes, sprot, haring, schelvis, koolvis, kabeljauw, octopus, kreeft, garnalen, mosselen, oesters, sint Jacobsschelp/coquilles). Opmerking: bij Graves geen jodiumrijk zeevoedsel, zoals witvis en zeewier eten, want dat kan de symptomen verergeren.
  • Gevogelte (kip, kalkoen, eend, struisvogel, fazant)
  • (orgaan)vlees (koe, varken, lam etc.)
  • Insecten (sprinkhanen, meelwormen, slakken)
  • Groenten (waaronder bladgroenten: sla, veldsla, spinazie, andijvie, paksoi; witlof; kruisbloemige groenten: boerenkool, spruiten, bloemkool, rodekool, spitskool, Chinese kool, rucola; knollen: zoete aardappel, knolselderij, koolraap, rode bieten; wortels: gewone wortels, pastinaak; bleekselderij; zeegroenten: zeewieren en zeekraal en paddenstoelen: champignons, oesterzwammen, shiitake).
  • Fruit (vers of uit diepvries, maar niet te veel gedroogd fruit i.v.m. het hoge suiker/fructosegehalte.
  • Olijven, avocado.
  • Koolhydraat bronnen: chufanoten, zoete aardappel, pastinaak, taro en yam
  • Kruiden en specerijen (waaronder peterselie, basilicum, oregano, tijm, rozemarijn, knoflook, ui, gember, kurkuma, Ceylon kaneel, vanille, munt).
  • Gezonde vetten uit vis, olijfolie, avocado(olie).
  • Vetten uit kokosmelk en kokosolie.
  • Probiotische en gefermenteerde voedingsmiddelen (kombucha, water kefir, kokosyoghurt (let op dat het geen melk en maïs bevat!), zuurkool, appelazijn, witte wijn azijn, rode wijn azijn, balsamico azijn, kokos azijn).
  • Glycine-rijke voeding (denk aan kraakbeen, huid, bottenbouillon van kippenbotten (niet van zoogdieren: alles op 4 poten)). Tip: maak bottenbouillon. Kook een hele kip met biologische wortels, prei, gember, knoflook, ui en een beetje appelazijn.
  • Coconut aminos

Auto-immuun protocol dieet herintroductie (fase 2)

Zodra de klachten flink afgenomen of verdwenen zijn (vaak na ongeveer 3-12 maanden) kan men beginnen met het herintroduceren van bepaalde voedingsmiddelen. Dit gebeurt één voor één en in een vooraf bepaalde volgorde. Het doel hiervan is om te achterhalen welke voedingsmiddelen problematisch voor jou zijn en welke niet. De problematische voeding kun je vervolgens het best blijven vermijden, terwijl je alle niet-problematische voedingsmiddelen weer kunt gaan eten. Vanaf dit moment wordt het dus weer makkelijker.

Hoe strikt moet ik het auto-immuun protocol dieet volgen?

Om er precies achter te komen op welke voeding jij reageert is het noodzakelijk om de eliminatiefase van het AIP-dieet strik – dus voor 100 procent – te volgen.

Download: auto-immuun protocol dieet voedingslijsten

Hieronder kun je twee handige voedingslijsten downloaden:

  1. AIP: toegestane voeding tijdens de eliminatiefase
  2. AIP: te vermijden voeding tijdens de eliminatiefase

De lijsten zijn samengesteld op basis van de kennis van Datis Kharrazian, Sarah Ballantyne, Mickey Trescott en Angie Alt.

Opmerking: lees je goed in en/of laat je begeleiden (door een coach of een online programma) bij het toepassen van het auto-immuun protocol (AIP) dieet, zodat je geen voedingstekorten oploopt.

Voedingslijsten auto-immuun protocol (AIP) dieetOverzicht

Voedingslijsten auto-immuun protocol (AIP) dieet

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Andere protocollen, overzichten & E-books

Bronnen & aanvullende info
[1] Bisht B, et al. “A multimodal intervention for patients with secondary progressive multiple sclerosis: feasibility and effect on fatigue.” J Altern Complement Med. 2014 May;20(5):347-55.
[2] Lee JE, et al. “A Multimodal, Nonpharmacologic Intervention Improves Mood and Cognitive Function in People with Multiple Sclerosis.” J Am Coll Nutr. 2017 Mar-Apr;36(3):150-168.
[3] Konijeti, G. G., Kim, N., Lewis, J. D., Groven, S., Chandrasekaran, A., Grandhe, S., … & Molparia, B. (2017). Efficacy of the autoimmune protocol diet for inflammatory bowel disease. Inflammatory bowel diseases, 23(11), 2054-2060.
[4] Chandrasekaran, A., Groven, S., Lewis, J. D., Levy, S. S., Diamant, C., Singh, E., & Konijeti, G. G. (2019). An Autoimmune Protocol Diet Improves Patient-Reported Quality of Life in Inflammatory Bowel Disease. Crohn’s & Colitis 360.
[5] Abbott, R. D., Sadowski, A., & Alt, A. G. (2019). Efficacy of the Autoimmune Protocol Diet as Part of a Multi-disciplinary, Supported Lifestyle Intervention for Hashimoto’s Thyroiditis.

Gerelateerde artikelen

Auto-immuun protocol (AIP): antwoord op al jouw vragen over het AIP

Lees verder

Auto-immuun protocol (AIP) dieet: 8 superfoods voor auto-immuunziekten

Lees verder

Reacties op dit artikel

8 reacties
  • Avatar for Olga
    Olga Geplaatst op 28 mrt 2020

    Hallo Ruud, en alle vegetariërs die AIP moeten volgen. Ik heb flink onderzoek gedaan en deskundigen (voedingsdeskundige en dietist die ervaring heeft met AIP) het naadje van de kous gevraagd. Ik ben tot de conclusie gekomen dat de eiwitpoeders van rijst, hennep en erwten volledig ontdaan zijn van de antrinutrieten die je in AIP dieet volledig wilt uitsluiten. Alleen de aminozuren die je nodig hebt zijn overgebleven. Die zijn in essentie dezelfde aminozuren die in dierlijke eiwitten zitten. En die je nodig hebt maar in het AIP niet binnen kunt krijgen als vegetariër.
    Ik volg nu een maand dit dieet als vegetariër, met de eiwitpoeders, en het bevalt goed en klachten worden langzaam minder.
    Ruud, een vegetariër kan echt niet zomaar vis of zo gaan eten.
    En: als je informatie hebt dat mijn research naar de plantaardige eiwitpoeders toch tot een andere conclusie zal leiden, zoals je eerder stelde, zou ik het erg op prijs stellen als je me die info doorgeeft, via een link of referentie.

    0x
    • Avatar for Ruud Rotteveel
      Ruud Rotteveel Geplaatst op 28 mrt 2020

      Olga, bedankt voor je aanvulling. Ik heb me ook afgevraagd in hoeverre de antinutriënten en prolamines uit de plantaardige eiwitpoeders zijn gehaald / onschadelijk zijn gemaakt. Ik heb zelf nog geen wetenschappelijke referenties hierover kunnen vinden. Heb jij/de diëtist/voedingsdeskundige wetenschappelijke referenties kunnen vinden hierover? Zo ja, dan zou ik die graag willen lezen. Kortom: ik heb geen wetenschappelijk bewijs dat de antinutriënten en prolamines nog in de eiwitpoeders aanwezig zijn, maar ik heb ook geen bewijs dat ze eruit zijn. Mijn vorige bewering is gebaseerd op het officiële AIP protocol, zoals geleerd wordt tijdens de Certified AIP Coach cursus, van Sarah Ballantyne, Angie Alt en Micky Trescott.

      2x
  • Avatar for Boukje
    Boukje Geplaatst op 17 nov 2019

    Wat als je vegan bent ?

    1x
    • Avatar for Ruud Rotteveel
      Ruud Rotteveel Geplaatst op 17 nov 2019

      Veganisme is in mijn optiek niet gezond, aangezien men (vooral op de langere termijn) een verhoogde kans loopt op tekorten. Gezien bij het AIP peulvruchten en granen worden vermeden is het onmogelijk om als veganist voldoende eiwitten binnen te krijgen bij het AIP.

      0x
      • Avatar for Olga
        Olga Geplaatst op 16 mrt 2020

        Ik volg als vegetariër sinds kort het AIP onder begeleiding van een goede diëtist die hier ervaring mee heeft. In plaats van vis of vlees gebruik ik eiwitpoeders van rijst of hennep of erwten. Gaat prima.

        0x
      • Avatar for Ruud Rotteveel
        Ruud Rotteveel Geplaatst op 17 mrt 2020

        Beste Olga, bedankt voor het delen van jouw ervaring. Rijst is een graan; hennep is zaad; erwten zijn peulvruchten. Als je ze verdraagt is het mooi, maar als je de eliminatiefase van het AIP-dieet 100% nauwkeurig wilt doen (volgens het protocol), dan moeten deze voedingsmiddelen (en dus de eiwitpoeders ervan) eerst een tijd vermeden worden. Mogelijk hebben jullie dit ook gedaan, maar vermeld het toch even voor andere lezers.

        0x
  • Avatar for Desiree
    Desiree Geplaatst op 14 feb 2020

    niet alleen als vegan maar ook als vegetarier kom je dan tekort? ik ben zelf mijn hele leven vegetarier en zou echt geen kip of gevogelte meer kunnen eten, wat dan? ikzelf heb de diagnose RA en SLE gekregen en ben dmv een dieet en supplementen al jaren klachtenvrij zonder ooit medicatie genomen te hebben, maar ik eet wel vegetarisch en wel noten en zaden

    0x
    • Avatar for Ruud Rotteveel
      Ruud Rotteveel Geplaatst op 14 feb 2020

      Hoi Desiree, als vegetariër of veganist is de kans groot dat je een eiwittekort gaat oplopen bij het AIP dieet. Mogelijk kun je overwegen om wel vis/schaal- en schelpdieren te eten. Of een eiwitpoeder van viscollageen ter aanvulling nemen. Als je hier niet voor open staat, dan is het AIP denk ik niet geschikt voor jou. Ik vraag mij af waarom je het AIP dieet zou willen volgen, aangezien je al klachtenvrij bent. Als het al goed gaat, dan is dat toch goed? Wat je nu doet werkt dan goed voor jou. Fantastisch!

      1x

Plaats een reactie op dit artikel

Reageer

Gerelateerd

Auto-immuun protocol (AIP): antwoord op al jouw vragen over het AIP

Lees verder

Auto-immuun protocol (AIP) dieet: 8 superfoods voor auto-immuunziekten

Lees verder

Categorieën