auto-immuun-protocol-auto-immuun-paleo-aip-auto-immuunziekten

Het auto-immuun protocol (AIP): veelbelovend bij auto-immuunziekten

Avatar for Ruud Rotteveel MSc.
Ruud Rotteveel MSc Expert schildklier & auto-immuunziekten

Inhoud van deze blog

    Het auto-immuun protocol, ook wel auto-immuun paleo – afgekort AIP – genoemd, is een protocol dat speciaal ontwikkeld is om symptomen bij auto-immuunziekten te verlichten, waardoor de levenskwaliteit toeneemt. AIP is een effectief protocol dat mensen met auto-immuunziekten helpt de belangrijkste onderliggende factoren te overwinnen die herstel voorkomen:

    • Ontsteking
    • Lekkende darm
    • Hormonale verstoringen
    • Een verstoorde bloedsuikerspiegel
    • Verminderde hersenfunctie
    • Tekort aan vitamines en mineralen
    • Ontregeling van het immuunsysteem

    Eigenlijk kan het AIP ook worden toegepast bij andere klachten die met het immuunsysteem te maken hebben, zoals voedselovergevoeligheden, allergieën, hooikoorts en eczeem. Loren Cordain (PhD), Datis Kharrazian (PhD), Chris Kresser, Sarah Ballantyne (PhD), Mickey Trescott en Angie Alt zijn de grondleggers van AIP. Het auto-immuun protocol richt zich op:

    • een goede nachtrust
    • voldoende beweging
    • voldoende ontspanning
    • het onderhouden van sociale contacten
    • voeding die rijk is aan voedingsstoffen en die het immuunsysteem zo min mogelijk belast – Het auto-immuun protocol dieet, ofwel auto-immuun paleo dieet (AIP dieet)

    Wetenschappelijk onderzoek naar het auto-immuun protocol

    Het AIP is een veelbelovende aanpak bij auto-immuunziekten. Wereldwijd hebben al veel mensen met auto-immuunziekten baat gehad bij het toepassen van AIP – ervaringen kun je via Google vinden. Daarnaast zijn er inmiddels ook een aantal wetenschappelijke publicaties die op positieve effecten wijzen van AIP en soortgelijke protocollen bij multiple sclerose (MS)[1],[2] ontstekingsziekten van de darmen (Crohn en Colitis)[3],[4] en de ziekte van Hashimoto[5].

    Auto-immuun protocol dieet: eliminatiefase

    Het AIP dieet is een eliminatie-provocatie dieet, waarbij in eerste instantie (tijdelijk) alle voedingsmiddelen worden vermeden waarvan bekend is dat zij een immuunreactie kunnen uitlokken:

    ALLE…

    • Granen (tarwe, rogge, spelt, kamut, gierst, gerst, sorghum, seitan, haver, rijst, maïs)
    • Pseudogranen (boekweit, amarant, quinoa, chiazaad)
    • Zuivelproducten (kaas, melk, karnemelk, melkkefir, yoghurt, kwark en ijs)
    • Nachtschades (gewone aardappelen, tomaten, paprika, aubergine, gojibessen, physalis bes, peperkorrels)
    • Peulvruchten (alle bonen, waaronder: sojabonen, witte bonen, bruine bonen, sperziebonen, snijbonen, haricots verts, nierbonen/kidney bonen; alle erwten, waaronder: groene erwten, kikker erwten, linzen)
    • Noten (walnoten, hazelnoten, paranoten/Brazil nuts, amandelen, pecannoten, macadamia’s; kokosnoten zijn geen noten en kunnen wel gegeten worden)
    • Zaden (o.a. hennepzaad, pompoenpitten, pijnboompitten, zonnebloempitten, lijnzaad, karwijzaad, venkelzaad, komijnzaad en kastanjes)
    • koffie
    • Chocolade
    • Eieren
    • Bewerkte voedingsmiddelen en voedseladditieven (geur-, kleur- en smaakstoffen, E-nummers)

    en dus ook alle producten die van bovenstaande voedingsmiddelen zijn gemaakt: mayonaise, hummus, paprikapoeder etc.

    Je kunt het AIP dieet zien als een gespecialiseerde vorm van paleo (oervoeding).

    Misschien denk je nu: “Wat kan ik dan nog wel eten?”.

    Dat is begrijpelijk, maar geloof mij. Er blijft nog genoeg over wat je wel kunt blijven eten en bovendien is de eliminatie tijdelijk. Later kun je namelijk veel voedingsmiddelen weer herintroduceren. Je zult het echt de moeite waard vinden zodra je je beter gaat voelen.

    Wat kun je nog wel eten?

    • Vis en schaal- en schelpdieren (waaronder zalm, tonijn, sardientjes, sprot, haring, schelvis, koolvis, kabeljauw, octopus, kreeft, garnalen, mosselen, oesters, sint Jacobsschelp/coquilles).
    • Gevogelte (kip, kalkoen, eend, struisvogel, fazant)
    • (orgaan)vlees (koe, varken, lam etc.)
    • Insecten (sprinkhanen, meelwormen, slakken)
    • Groenten (waaronder bladgroenten: sla, veldsla, spinazie, andijvie, paksoi; witlof; kruisbloemige groenten: boerenkool, spruiten, bloemkool, rodekool, spitskool, Chinese kool, rucola; knollen: zoete aardappel, knolselderij, koolraap, rode bieten; wortels: gewone wortels, pastinaak; bleekselderij; zeegroenten: zeewieren en zeekraal en paddenstoelen: champignons, oesterzwammen, shiitake).
    • Fruit (vers of uit diepvries, maar niet te veel gedroogd fruit i.v.m. het hoge suiker/fructosegehalte.
    • Olijven, avocado.
    • Koolhydraat bronnen: chufa (tijgernoten), zoete aardappel, pastinaak, cassave, taro, yam en pompoen.
    • Kruiden en specerijen (waaronder peterselie, basilicum, oregano, tijm, rozemarijn, knoflook, ui, gember, kurkuma, Ceylon kaneel, vanille, munt).
    • Gezonde vetten uit vis, olijfolie, avocado(olie).
    • Vetten uit kokosmelk en kokosolie.
    • Probiotische en gefermenteerde voedingsmiddelen (water kefir, kokosyoghurt – let op dat het geen melk en maïs bevat! – zuurkool, appelazijn, witte wijn azijn, rode wijn azijn, balsamicoazijn, kokosazijn).
    • Glycine-rijke voeding (denk aan kraakbeen, huid, bottenbouillon van kippenbotten (niet van zoogdieren: alles op 4 poten)). Tip: maak bottenbouillon.
    • Coconut aminos

    Auto-immuun protocol dieet: herintroductiefase (provocatie)

    Zodra de klachten flink afgenomen of verdwenen zijn – vaak na ongeveer 1 tot 3 maanden – kan men beginnen met het herintroduceren van bepaalde voedingsmiddelen. Dit is belangrijk, want daarmee verhoog je je voedseldiversiteit. En hoe meer variatie in de voeding, hoe beter voor je darmflora, je immuunsysteem en je gezondheid.

    De herintroductie gebeurt één voor één en in een vooraf bepaalde volgorde. Dit betekent dat je bijvoorbeeld niet alle peulvruchten door elkaar gaat herintroduceren, maar één voor één. Dus bijvoorbeeld eerst sperziebonen, daarna snijbonen en vervolgens doperwten.

    Herintroductie in 4 fases

    De herintroductie bestaat uit vier fases, waarbij in de eerste fase de voeding wordt geherintroduceerd die het minst vaak problematisch is. Daarentegen wordt in de vierde (laatste) fase de voeding geherintroduceerd die het vaakst problemen oplevert.

    Het doel van de herintroductiefase – ook wel provocatiefase genoemd – is om te achterhalen welke voedingsmiddelen problematisch voor jou zijn en welke niet. De problematische voeding kun je vervolgens het best minimaal zes maanden blijven vermijden, terwijl je alle niet-problematische voedingsmiddelen weer kunt gaan eten. Vanaf dit moment wordt het dus weer makkelijker.

    In onze andere blog kun je alle details lezen over de vier herintroductiefasen.

    Download Complete AIP Dieet Voedingslijsten

    Ontvang de AIP Dieet Voedingslijsten direct in je mailbox. Zo zie je in één oogopslag wat je wel/niet kunt eten. Download nu tijdelijk gratis.

    PDF

    Complete AIP Dieet Voedingslijsten

    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

    Deze lijsten nemen je twijfels over wat wel/niet AIP-geschikt is weg.

    Bronnen & aanvullende info
    [1] Bisht B, et al. “A multimodal intervention for patients with secondary progressive multiple sclerosis: feasibility and effect on fatigue.” J Altern Complement Med. 2014 May;20(5):347-55.
    [2] Lee JE, et al. “A Multimodal, Nonpharmacologic Intervention Improves Mood and Cognitive Function in People with Multiple Sclerosis.” J Am Coll Nutr. 2017 Mar-Apr;36(3):150-168.
    [3] Konijeti, G. G., Kim, N., Lewis, J. D., Groven, S., Chandrasekaran, A., Grandhe, S., … & Molparia, B. (2017). Efficacy of the autoimmune protocol diet for inflammatory bowel disease. Inflammatory bowel diseases, 23(11), 2054-2060.
    [4] Chandrasekaran, A., Groven, S., Lewis, J. D., Levy, S. S., Diamant, C., Singh, E., & Konijeti, G. G. (2019). An Autoimmune Protocol Diet Improves Patient-Reported Quality of Life in Inflammatory Bowel Disease. Crohn’s & Colitis 360.
    [5] Abbott, R. D., Sadowski, A., & Alt, A. G. (2019). Efficacy of the Autoimmune Protocol Diet as Part of a Multi-disciplinary, Supported Lifestyle Intervention for Hashimoto’s Thyroiditis.
    Deel deze blog via

    Reacties op deze blog

    1. avatar

      Claudia

      Hallo,
      Ik vraag me af of ik de volgende poeders van Bonusan nemen bij dit dieet?
      – FibroPur Coplete
      – FibroPur Inulin FOSpoeder

      In de eerste zit eiwit met max 1% lactose. De tweede is om het microbioom te ondersteunen .
      Ik ben erg benieuwd, alvast bedankt!!

      • avatar

        Ruud Rotteveel MSc. Auteur

        Hi Claudia,

        De FibroPure Complete bevat melk (wei), mais (maisdextrine) en soja (sojalecithine). Dit is niet niet geschikt voor de eliminatiefase van het AIP dieet.
        Ik weet niet waar de vezels uit FibroPur Inulin FOS poeder vandaan komen, dus weet niet of het geschikt is voor het AIP dieet.

    2. avatar

      Marike

      Hallo, ik heb een aantal jaren geleden het Fodmap-dieet gedaan om te kijken waar ik op reageer. Ik heb nl ook een auto-immuun ziekte (colitis ulcerosa). Dit aip-dieet werkt net weer anders. Wat is het grootste verschil? En heeft het voor mij zin om aip te doen? Ik eet geen vlees, lactose en alles uit de oligosachariden meer. Maar ik heb nog steeds veel last van CU.

    3. avatar

      P.S.

      Beste Ruud, ik heb zelf het idee dat ik ook histamine intolerant ben, heb jij de ervaring dat het volgen van dit dieet dat ook kan oplossen? Omdat er veel dingen in staan die bij een anti histamine dieet juist niet mogen. Ik vind het lastig waar ik nu mijn prioriteit moet leggen. Dankjewel!

      • avatar

        Ruud Rotteveel MSc. Auteur

        Ik zou met AIP beginnen en als je dan nog klachten houdt, dan kijken of het met histamine te maken heeft. Histamine wordt namelijk geproduceerd door je immuunsysteem en met AIP breng je het immuunsysteem tot rust, waardoor je eigen aanmaak van histamine daalt (als het nu overmatig wordt aangemaakt). Groeten, Ruud

      • avatar

        Younes

        Beste,

        Werkt deze dieet goed voor psoriasis? En moet je gelijk beginnen met de dieet of geleidelijk aan? En is het goed om seldersap op een nuchtere maag te drinken?

        • avatar

          Ruud Rotteveel MSc. Auteur

          Hi Younes,

          Ja, dit dieet kan goed werken bij psoriasis. Je kunt het AIP dieet direct strikt volgen of je kunt het in stapjes toepassen. In mijn Auto-Immuun Programma leer je hoe je het AIP dieet juist toepast. Ik weet niet welk effect het drinken van sap van bleekselderij heeft.

    4. avatar

      Desiree

      niet alleen als vegan maar ook als vegetarier kom je dan tekort? ik ben zelf mijn hele leven vegetarier en zou echt geen kip of gevogelte meer kunnen eten, wat dan? ikzelf heb de diagnose RA en SLE gekregen en ben dmv een dieet en supplementen al jaren klachtenvrij zonder ooit medicatie genomen te hebben, maar ik eet wel vegetarisch en wel noten en zaden

      • avatar

        Ruud Rotteveel Auteur

        Hoi Desiree, als vegetariër of veganist is de kans groot dat je een eiwittekort gaat oplopen bij het AIP dieet. Mogelijk kun je overwegen om wel vis/schaal- en schelpdieren te eten. Of een eiwitpoeder van viscollageen ter aanvulling nemen. Als je hier niet voor open staat, dan is het AIP denk ik niet geschikt voor jou. Ik vraag mij af waarom je het AIP dieet zou willen volgen, aangezien je al klachtenvrij bent. Als het al goed gaat, dan is dat toch goed? Wat je nu doet werkt dan goed voor jou. Fantastisch!

    5. avatar

      Boukje

      Wat als je vegan bent ?

      • avatar

        Ruud Rotteveel Auteur

        Veganisme is in mijn optiek niet gezond, aangezien men (vooral op de langere termijn) een verhoogde kans loopt op tekorten. Gezien bij het AIP peulvruchten en granen worden vermeden is het onmogelijk om als veganist voldoende eiwitten binnen te krijgen bij het AIP.

        • avatar

          Olga

          Ik volg als vegetariër sinds kort het AIP onder begeleiding van een goede diëtist die hier ervaring mee heeft. In plaats van vis of vlees gebruik ik eiwitpoeders van rijst of hennep of erwten. Gaat prima.

        • avatar

          Ruud Rotteveel Auteur

          Beste Olga, bedankt voor het delen van jouw ervaring. Rijst is een graan; hennep is zaad; erwten zijn peulvruchten. Als je ze verdraagt is het mooi, maar als je de eliminatiefase van het AIP-dieet 100% nauwkeurig wilt doen (volgens het protocol), dan moeten deze voedingsmiddelen (en dus de eiwitpoeders ervan) eerst een tijd vermeden worden. Mogelijk hebben jullie dit ook gedaan, maar vermeld het toch even voor andere lezers.

    6. avatar

      Olga

      Hallo Ruud, en alle vegetariërs die AIP moeten volgen. Ik heb flink onderzoek gedaan en deskundigen (voedingsdeskundige en dietist die ervaring heeft met AIP) het naadje van de kous gevraagd. Ik ben tot de conclusie gekomen dat de eiwitpoeders van rijst, hennep en erwten volledig ontdaan zijn van de antrinutrieten die je in AIP dieet volledig wilt uitsluiten. Alleen de aminozuren die je nodig hebt zijn overgebleven. Die zijn in essentie dezelfde aminozuren die in dierlijke eiwitten zitten. En die je nodig hebt maar in het AIP niet binnen kunt krijgen als vegetariër.
      Ik volg nu een maand dit dieet als vegetariër, met de eiwitpoeders, en het bevalt goed en klachten worden langzaam minder.
      Ruud, een vegetariër kan echt niet zomaar vis of zo gaan eten.
      En: als je informatie hebt dat mijn research naar de plantaardige eiwitpoeders toch tot een andere conclusie zal leiden, zoals je eerder stelde, zou ik het erg op prijs stellen als je me die info doorgeeft, via een link of referentie.

      • avatar

        Ruud Rotteveel Auteur

        Olga, bedankt voor je aanvulling. Ik heb me ook afgevraagd in hoeverre de antinutriënten en prolamines uit de plantaardige eiwitpoeders zijn gehaald / onschadelijk zijn gemaakt. Ik heb zelf nog geen wetenschappelijke referenties hierover kunnen vinden. Heb jij/de diëtist/voedingsdeskundige wetenschappelijke referenties kunnen vinden hierover? Zo ja, dan zou ik die graag willen lezen. Kortom: ik heb geen wetenschappelijk bewijs dat de antinutriënten en prolamines nog in de eiwitpoeders aanwezig zijn, maar ik heb ook geen bewijs dat ze eruit zijn. Mijn vorige bewering is gebaseerd op het officiële AIP protocol, zoals geleerd wordt tijdens de Certified AIP Coach cursus, van Sarah Ballantyne, Angie Alt en Micky Trescott.

    Plaats een reactie op deze blog

    Geef hieronder jouw reactie. Je e-mailadres wordt niet getoond.
    Vereiste velden zijn gemarkeerd met: *

    Gratis e-book

    5 Oorzaken van trage schildklier restklachten

    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

    Wat anderen zeggen

    Ik ben ontzettend dankbaar dat het Auto-Imuun Programma van Ruud Rotteveel (Revolutionair Gezond) op mijn pad is gekomen. Ik kampte al ruim 1,5 jaar met onverklaarbare klachten en vreselijke pijnen waarvoor ik zo'n beetje alle artsen heb gezien en waarvoor geen remedie leek te zijn. Pas toen ik met Paleo... Lees verder
    PM
    Petra Mester 16 mei 2022
    Ik heb in 2021 Ruuds Auto-Immuun programma gevolgd en ben heel enthousiast over zijn aanpak en kundige begeleiding. Hij weet immens veel en kan heel goed en rustig uitleg geven over voeding. Je merkt echt dat hij passie heeft voor voeding en gezondheid. Het duurde even, maar mijn eczeem werd... Lees verder
    C
    Chantal 16 mei 2022
    Ik heb bij Ruud Rotteveel het Auto-Immuun Programma (AIP) gevolgd. Ik ben al jaren op zoek naar een voedingspatroon en leefstijl die mij energieker kunnen maken.Aanvankelijk dacht ik dat het AIP programma een brug te ver was voor mij. Toch ben ik ermee gestart en nu ben ik enorm dankbaar.... Lees verder
    KV
    Katrin Van Laer 16 mei 2022
    Nog nergens zulke goede informatie gevonden over Hashimoto! Ruud heeft mij in korte tijd meer bijgebracht dan mijn internist en huisarts in 22 jaar hebben gedaan. Ik zit midden in het AIP programma, klachten zijn nu al enorm verminderd. Bij vragen kun je ook altijd bij Ruud terecht, heel erg... Lees verder
    Bv
    Bianca van Leeuwen 16 mei 2022