Intermittent fasting depressie
Leefstijl
25 februari 2018

Intermittent fasting als medicijn bij depressie

Avatar for Ruud Rotteveel MSc.
Ruud Rotteveel MSc Expert schildklier & auto-immuunziekten

Inhoud van deze blog

    In mijn vorige artikelen heb je kunnen lezen hoe je depressiviteit op een natuurlijke manier kan behandelen met voeding, supplementen en beweging. Daarnaast kan intermittent fasting ook van toegevoegde waarde zijn. Niet alleen bij een depressie, maar ook bij tal van andere aandoeningen.

    Wat is intermittent fasting?

    Intermittent fasting is een verzamelnaam voor verschillende vormen van periodiek vasten. Bij de ene variant wordt er gedurende een bepaalde periode helemaal geen calorieën ingenomen, terwijl er bij de andere variant sprake is van slechts een verminderde calorie-inname. Varianten van intermittent fasting zijn:[1]

    Calorie Restriction – dagelijkse calorierestrictie

    Bij Calorie Restriction wordt de inname van het aantal calorieën dagelijks beperkt. In de meeste gevallen wordt de dagelijkse calorie-inname met 20-40% verminderd.

    Intermittent Energie Restriction – periodieke energie beperking

    Bij Intermittent Energie Restriction wordt de dagelijkse inname van voeding en coloriehoudende dranken periodiek vermeden of sterk verminderd tot ongeveer 500 kcal per dag. Een voorbeeld hiervan is Alternate Day Fasting waarbij men om de dag vast of de calorie-inname sterk beperkt. En een milderde versie van Alternate Day Fasting is het 5:2 dieet waarbij men slechts twee dagen per week niets eet of de calorie-inname sterk verminderd tot ongeveer 500 kcal per dag.

    Time Restricted Feeding – eten binnen een bepaald tijdsbestek

    Time Restricted Feeding houdt in dat je alleen binnen een bepaald tijdsbestek calorieën inneemt via eten of drinken en dat je de overige uren vast. Je eet en drinkt dan bijvoorbeeld binnen een kader van 4-12 uur. Dit betekent dat er die dag 12-20 uur over blijft waarin je geen calorieën inneemt. Het drinken van water, koffie en thee – zonder suiker – is wel toegestaan tijdens de uren dat je vast.

    Hoe kan intermittent fasting helpen bij depressiviteit?

    In veel gevallen wordt depressiviteit veroorzaakt door een chronische ontsteking met bijbehorende insulineresistentie. Intermittent fasting remt deze ontsteking (verlaagt CRP) en verbetert de insulinegevoeligheid waardoor het een positief effect op depressiviteit heeft.

    Daarnaast blijkt dat depressieve mensen een laag BDNF-gehalte hebben. Dit staat voor brain-derived neurotrophic factor. Het is een zenuwcelstimulerende factor die van de hersenen afkomstig is. Het is een belangrijke stof die de groei en overleving van zenuwcellen bevordert. BDNF speelt een belangrijke rol bij leerprocessen en een goed geheugen. Antidepressiva zoals selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s) stimuleren de productie van BDNF.[2] Maar ook intermittent fasting stimuleert de productie van BDNF, net als beweging en cognitieve uitdaging.[3]

    Intermittent fasting stimuleert BDNF productie

    Verder blijkt uit onderzoek dat depressieve mensen lagere ghreline-waarden hebben. Ghreline is het ‘hongerhormoon’, wat de eetlust opwekt. Het is dus betrokken bij de voedselinname. Maar ghreline heeft ook antidepressieve effecten. Zo blijkt dat het verhogen van de ghreline-waarden gepaard gaan met een vermindering van depressief-achtig gedrag. Intermittent fasting stimuleert de productie van ghreline[4] en heeft op die manier een positieve invloed op een depressie.

    Welk van de intermittent fasting methodes moet ik kiezen?

    Het maakt niet uit welke vorm van intermittent fasting je kiest. Het is belangrijk dat je een vorm kiest die bij jou past. Veel mensen passen ‘Time Restricted Feeding’ toe. Dit adviseer ik ook altijd aan mijn patiënten. Je kunt dit doen door je ontbijt over te slaan en pas je eerste maaltijd tijdens de lunch (rond 12.00 uur) te nuttigen. De tweede maaltijd is dan je avondmaal (rond 18.00 uur). Op die manier eet je binnen een tijdbestek van 8 uur en ben je 16 uur per dag aan het vasten.

    Hoe vaak je deze vorm van vasten kunt doen is per persoon afhankelijk. Als je veel beweegt (en dus veel kcal verbrandt) zal je wekelijks meer maaltijden nodig hebben dan als je een kantoorbaan hebt en veel stilzit. Kijk wat voor jou het beste werkt.

    *Omdat er weinig onderzoek is gedaan onder kinderen, ouderen en mensen met ondergewicht is het voor deze groepen af te raden om te gaan vasten. Verder wordt vasten ook afgeraden voor mensen met chronische stress (adrenal fatigue), zwangeren, en vrouwen die borstvoeding geven. Daarnaast is het mogelijk ook niet geschikt voor mensen met schildklierproblemen en longproblemen. Hoewel intermittent fasting een goede therapie bij diabetes type 2 is, moet je ervoor waken je bloedsuikerspiegel niet teveel daalt en er een hypo ontstaat. Laat je daarom adviseren door een professional zoals bijvoorbeeld een orthomoleculair therapeut (volgens de kPNI). Verder wordt het afgeraden om zelfstandig langer dan 24 uur te vasten.

    Maar je ontbijt overslaan is toch ongezond?

    Veel voedingsdeskundigen zijn van mening dat een ontbijt belangrijk is. Sommige zeggen zelfs dat een ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is. Maar volgens professor Frits Muskiet is hier geen enkel wetenschappelijk bewijs voor. Verder geven hoogleraar voeding en gezondheid Jaap Seidell[5] en onderzoeker James Betts[6] aan dat er nauwelijks wetenschappelijk bewijs is dat ontbijten belangrijk is.

    Een van de redenen waarom een ontbijt belangrijk zou zijn is omdat het de stofwisseling op gang zou brengen. Maar uit onderzoek van James Betts blijkt dat het niet vast staat dat ontbijten de stofwisseling versnelt.[6]

    Volgens veel voedingsdeskundigen zou vasten ervoor zorgen dat je stofwisseling niet op gang komt, waardoor je minder energie zou verbanden en de kans op gewichtstoename zou worden vergroot. Maar onderzoekers toonde in 2013 aan er geen oorzakelijk verband is tussen het overslaan van je ontbijt en overgewicht.[7] Het blijkt dat je ruststofwisseling juist wordt verhoogd bij kortdurend vasten.[8], [9] Dit betekent dat je juist meer energie verbrandt bij ‘korte’ periodes van vasten.

    Kortom

    Intermittent fasting is een verzamelnaam voor verschillende vormen van periodiek vasten. Het heeft een positieve invloed op depressiviteit. Enerzijds omdat het (laaggradige) ontsteking remt en insulinegevoeligheid verbetert, waardoor er weer meer energie voor het brein beschikbaar komt. Anderzijds door het stimulerende effect op BDNF en ghreline, welke beide een antidepressief effect hebben. Het maakt niet uit welke vorm van intermittent fasting je toepast. Kies de vorm waar jij je lekker bij voelt. Er is niets mis met het overslaan van je ontbijt. Er is namelijk geen goed wetenschappelijk bewijs dat ontbijten belangrijk is.

    Klik hier om de bronnen te zien
    [1] Harvie, M., & Howell, A. (2017). Potential Benefits and Harms of Intermittent Energy Restriction and Intermittent Fasting Amongst Obese, Overweight and Normal Weight Subjects—A Narrative Review of Human and Animal Evidence. Behavioral Sciences, 7(1), 4.
    [2] Mattson, M. P., Maudsley, S., & Martin, B. (2004). BDNF and 5-HT: a dynamic duo in age-related neuronal plasticity and neurodegenerative disorders. Trends in neurosciences, 27(10), 589-594.
    [3] Mattson, M. P., Maudsley, S., & Martin, B. (2004). A neural signaling triumvirate that influences ageing and age-related disease: insulin/IGF-1, BDNF and serotonin. Ageing research reviews, 3(4), 445-464.
    [4] Wang, P., Liu, C., Liu, L., Zhang, X., Ren, B., & Li, B. (2015). The Antidepressant-like Effects of Estrogen-mediated Ghrelin. Current neuropharmacology, 13(4), 524-535.
    [5] Interview HP/de Tijd: https://www.hpdetijd.nl/2016-04-04/dit-is-geen-lacherig-voedingsadviesje-van-rens-kroes/
    [6] The causal role of breakfast in energy balance and health: a randomized controlled trial in lean adults.
    [7] Brown, A. W., Brown, M. M. B., & Allison, D. B. (2013). Belief beyond the evidence: using the proposed effect of breakfast on obesity to show 2 practices that distort scientific evidence. The American journal of clinical nutrition, 98(5), 1298-1308.
    [8] Zauner, C., Schneeweiss, B., Kranz, A., Madl, C., Ratheiser, K., Kramer, L., … & Lenz, K. (2000). Resting energy expenditure in short-term starvation is increased as a result of an increase in serum norepinephrine. The American journal of clinical nutrition, 71(6), 1511-1515.
    [9] Webber, J., & Macdonald, I. A. (1994). The cardiovascular, metabolic and hormonal changes accompanying acute starvation in men and women. British journal of nutrition, 71(3), 437-447.

    Dit e-book scheelt je een consult

    Om zoveel mogelijk mensen naar een goede gezondheid te kunnen helpen heb ik een e-book geschreven met meer dan 50 praktische tips. Na het lezen kun je direct de eerste stappen zetten en je gezondheid versterken. Je kunt het e-book nu gratis downloaden.

    Download dit bestand
    E-book

    De basis van herstel

    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

    P.S. Dit is het laatste artikel uit een serie van 4:

    1. Wat te doen bij een depressie?
    2. Voeding en supplementen als medicijn bij depressie
    3. Beweging net zo effectief als antidepressiva
    4. Intermittent fasting als medicijn bij depressie
    Deel deze blog via

    Reacties op deze blog

    1. avatar

      Bas

      Erg toepasselijk

    Plaats een reactie op deze blog

    Geef hieronder jouw reactie. Je e-mailadres wordt niet getoond.
    Vereiste velden zijn gemarkeerd met: *

    AIP dieet voedingslijst

    Met deze lijst kun je direct zelfstandig aan de slag.

    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

    Wat anderen zeggen

    Ik ben ontzettend dankbaar dat het Auto-Imuun Programma van Ruud Rotteveel (Revolutionair Gezond) op mijn pad is gekomen. Ik kampte al ruim 1,5 jaar met onverklaarbare klachten en vreselijke pijnen waarvoor ik zo'n beetje alle artsen heb gezien en waarvoor geen remedie leek te zijn. Pas toen ik met Paleo... Lees verder
    PM
    Petra Mester 16 mei 2022
    Ik heb in 2021 Ruuds Auto-Immuun programma gevolgd en ben heel enthousiast over zijn aanpak en kundige begeleiding. Hij weet immens veel en kan heel goed en rustig uitleg geven over voeding. Je merkt echt dat hij passie heeft voor voeding en gezondheid. Het duurde even, maar mijn eczeem werd... Lees verder
    C
    Chantal 16 mei 2022
    Ik heb bij Ruud Rotteveel het Auto-Immuun Programma (AIP) gevolgd. Ik ben al jaren op zoek naar een voedingspatroon en leefstijl die mij energieker kunnen maken.Aanvankelijk dacht ik dat het AIP programma een brug te ver was voor mij. Toch ben ik ermee gestart en nu ben ik enorm dankbaar.... Lees verder
    KV
    Katrin Van Laer 16 mei 2022
    Nog nergens zulke goede informatie gevonden over Hashimoto! Ruud heeft mij in korte tijd meer bijgebracht dan mijn internist en huisarts in 22 jaar hebben gedaan. Ik zit midden in het AIP programma, klachten zijn nu al enorm verminderd. Bij vragen kun je ook altijd bij Ruud terecht, heel erg... Lees verder
    Bv
    Bianca van Leeuwen 16 mei 2022